THX - Glosniki surround
Strona Główna ] Wyżej ] THX - Funkcje Systemu ] THX - Wzmacniacze ] THX - Glosniki glowne ] [ THX - Glosniki surround ] THX - Subwoofer ] THX - Akustyka ] THX - Przewody ] THX - Pozycja na rynku i perspektywy ]

Strona Radka Poznańczyka

Strona Główna
Wyżej

Na linii od: listopad 16,'98

Najlepiej przeglądać z:
Ms Internet Explorer 4.01
przy rozdzielczości 1024x768
high/true color

© 1998-99 Radek Poznańczyk (SurroundManiak)

Pomysł na sposób działania głośników surround w systemie THX jest bardzo oryginalny. Stąd ich nietypowa, charakterystyczna konstrukcja, zawierająca głośniki promieniujące w różne strony (patrz na rysunek).Odbicia fali dźwiękowej pochodzącej z głośników surround THX Prawidłowe działanie głośników surround w systemie THX jest ściśle związane z ich prawidłowym umiejscowieniem - w żadnym razie nie są to głośniki "tylne", spotykane w innych popularnych systemach dźwięku dookólnego. Krytyczne jest umieszczenie po bokach, co najmniej pół metra powyżej uszu słuchacza. Skąd takie wymagania? Ponownie wynikają z charakterystyk kierunkowych, zupełnie różnych od typowych dla konwencjonalnych głośników.

Zadaniem głośników surround w systemie THX jest otoczenie słuchacza dźwiękami, których źródeł nie będzie można precyzyjnie zlokalizować. Przy zastosowaniu typowych głośników, promieniujących bezpośrednio w kierunku słuchacza, nie można uzyskać najlepszych rezultatów, bez względu na ich ustawienie. Dla właściwego efektu najlepiej bowiem całkowicie wyeliminować bezpośrednie promieniowanie głośnika w kierunku słuchacza, a pozostawić jak najwięcej promieniowania rozpraszanego w innych kierunkach, które dopiero po różnorodnych i przypadkowych odbiciach od ścian i sufitu docierać będzie do słuchacza. (Warto zauważyć, że są to założenia całkowicie przeciwne do narzucanych głośnikom głównym systemu THX. W systemie THX słuchacz nie znajduje się pomiędzy podobnymi w swoim działaniu głośnikami, tak jak w innych systemach, ale w środowisku głośników pełniących zupełnie różne role). Do tego celu stworzono projekt specjalnego zespołu głośnikowego o charakterystyce dipola akustycznego. Oznacza to, że głośnik promieniuje w dwie przeciwne strony - do przodu i do tyłu, w fazach dokładnie przeciwnych. Określmy oś główną takiego zespołu głośnikowego jako wyprowadzoną prostopadle do bocznej ścianki, zgodnie z założeniami w kierunku słuchacza. Znajdujemy się wówczas dokładnie w takiej samej odległości od głośników promieniujących w obydwu kierunkach. Ponieważ ich fazy są przeciwne, ich promieniowanie dokładnie znosi się na tej osi - bezpośrednio z kierunku głośnika nie biegnie do nas żaden dźwięk! Ale nie znosi się całkowicie w innych kierunkach - tam, gdzie odległość od głośników promieniujących w przeciwne strony nie jest jednakowa, różnica dróg zmienia relacje fazowe i głośniki nie są już w przeciwfazie. Dopiero przy niskich częstotliwościach, których fale mają długość znacznie większą od odległości między głośnikami (wyznaczonej przez wielkość obudowy}, prom9eniowanie obydwu głośników pozostaje w przeciwfazie bez względu na kierunek, tak że źródło dipolowe o małych wymiarach nie może być źródłem niskich częstotliwości w żadnym kierunku. Nie jest to wada poważna, jako że w działaniu głośników surround chodzi przede wszystkim o rozpraszanie średnich i wysokich częstotliwości. Aby jednak uzupełnić ich przetwarzanie o tony w okolicach kilkuset herców, wprowadza się do konstrukcji źródła dipolowego pracujący w tym zakresie dodatkowy głośnik niskośredniotonowy. Nie burzy on poważnie koncepcji rozpraszania dźwięku, gdyż i tak większość energii jest kierowana do przodu i do tyłu, a ponadto właśnie kierowane tam częstotliwości średnie i wysokie odpowiedzialne są w największym stopniu za lokalizację (w tym przypadku pożądany jej brak} pozornych źródeł dźwięku.

Wielu amatorów "kina domowego", zwabionych prestiżem nazwy THX lub ciekawą estetyką i konstrukcją głośników surround tego systemu, pragnie używać ich z urządzeniami działającymi w innych systemach dźwięku dookólnego. Efekty mogą być ciekawe, choć do pewnego stopnia niezamierzone. Jakikolwiek sens stosowania "dipoli" THX jest jednak tylko wtedy, gdy prawidłowo je umieścimy - po bokach. Tutaj kompromisu być nie może. Jeśli wchodzi w grę tylko umieszczenie głośników surround z tyłu, lepiej jest zastosować typowe konstrukcje promieniujące bezpośrednio. Pamiętajmy również, że nie dysponując catym systemem THX, tylko głośnikami bacznymi tego systemu, nie zdobywamy przez to certyfikatu THX na uzyskiwany dźwięk.

Ostatnia modyfikacja strony: 21 marzec 1999